Józef Pi³sudski - urodzi³ siê w Zu³owie na Litwie 5 grudnia 1867 r. Pochodzi³ z niezamo¿nej rodziny ziemiañskiej o starych tradycjach niepodleg³o¶ciowych. W 1886 r. wys³any na studia medyczne do Charkowa, prowadzi³ dzia³alno¶æ rewolucyjn± i niepodleg³o¶ciow± w¶ród studentów. Przypadkowo zamieszany w przygotowanie zamachu na ¿ycie cara Aleksandra III, zosta³ aresztowany w Wilnie w 1887 r. i zes³any na Syberiê, gdzie przebywa³ w latach 1888-1892. Po powrocie uczestniczy³ w I Zje¼dzie PPS w 1893 r. W 1894 r. powo³a³ organ PPS - "Robotnik", którego by³ redaktorem i publicyst±. Aresztowany ponownie w 1900 r. w £odzi, zosta³ osadzony w X pawilonie warszawskiej Cytadeli. W 1901 r. uciek³ do Galicji. W czasie rewolucji 1905 r. kierowa³ dzia³alno¶ci± Organizacji Bojowej PPS. Zabiega³ o poparcie Japonii, a tak¿e Austro-Wêgier w walce z Rosj±. Po roz³amie PPS, w 1906 r. zosta³ przywódc± zorientowanej niepodleg³o¶ciowo PPS-Frakcji Rewolucyjnej. Na terenie zaboru austriackiego w 1910 r. zorganizowa³ Zwi±zek Strzelecki i Towarzystwo Strzelec.

Po wybuchu I wojny ¶wiatowej zosta³ dowódc± 1 Pu³ku Legionów Polskich, nastêpnie dowodzi³ I Brygad±. Z jego inicjatywy powsta³a konspiracyjna Polska Organizacja Wojskowa. Przeciwstawi³ siê werbunkowi do Legionów, nie widz±c mo¿liwo¶ci pozostania w obozie pañstw centralnych. W 1917 r. zosta³ internowany przez Niemców w twierdzy magdeburskiej.

10 listopada 1918 roku powróci³ do Warszawy entuzjastycznie witany przez rodaków. Jako Naczelnik Pañstwa i Naczelny Wódz obj±³ najwy¿sz± w³adzê w kraju. Kiedy idea federacji z Litw± i Bia³orusi± oraz sojuszu z Ukrain± , dla przeciwstawienia siê imperialnym planom Rosji, zawiod³a, zdo³a³ jako Wódz Naczelny (od 19 marca 1920 r. Pierwszy Marsza³ek Polski) odeprzeæ zwyciêsko agresjê bolszewick± w 1920 roku. Pozostaj±c w krytyce wobec ówczesnego parlamentaryzmu i konflikcie z endecj± wycofa³ siê w 1923 r. z oficjalnego ¿ycia politycznego. W maju 1926 r. za pomoc± zamachu stanu przej±³ w³adzê w Pañstwie, g³osz±c has³o sanacji, czyli uzdrowienia stosunków w kraju. W swym rêku skupi³ faktyczn± w³adzê, chocia¿ w latach 1926-35 formalnie by³ tylko Ministrem Spraw Wojskowych i Generalnym Inspektorem Si³ Zbrojnych, a w latach 1926-28 i w 1930 r. Prezesem Rady Ministrów. Nie przyj±³ natomiast urzêdu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

G³osz±c idee nadrzêdno¶ci pañstwa zmierza³ do ograniczenia roli parlamentu, rozszerzenia w³adzy wykonawczej, zwiêkszenia roli Prezydenta. Znalaz³o to swój wyraz w uchwalonej 23.04.1935 r. Konstytucji Kwietniowej. W 1930 r. zdecydowa³ siê na aresztowanie przywódców Centrolewu. Autorytarny system rz±dów pomajowych nie zlikwidowa³ podstawowych swobód demokratycznych, ograniczaj±c je jedynie w znacznym stopniu, nie unicestwia³ te¿ opozycyjnych partii politycznych i ich prasy.

W sprawach polityki zagranicznej, zachowywa³ sojusz z Francj± (zawarty w 1921 r.), doprowadzi³ do uk³adu o nieagresji ze Zwi±zkiem Sowieckim w 1932 r. i z Niemcami w 1934 r.

Zmar³ 12 maja 1935 roku. Jego cia³o z³o¿ono w Krypcie ¦wiêtego Leonarda, a pó¼niej w Krypcie Srebrnych Dzwonów Katedry Wawelskiej. "Da³ Polsce wolno¶æ, granice, moc i szacunek".